دانشجویانی که در مقطع تحصیلات تکمیلی یعنی کارشناسی ارشد و دکتری تحصیل می کنند، می بایست در ترم آخر خود پروژه تحقیقی به نام پایان نامه ارشد و یا رساله دکتری نوشته و تحویل دانشگاه دهند. البته در کنار ارائه پروژه، روش دیگری نیز برای فارغ التحصیلی وجود دارد که آموزش محور بوده و دانشجویان ملزم به گذراندن یک ترم آموزشی و تحصیل در آن همانند ترم های قبلی خود هستند. اما افرادی که فارغ التحصیلی از طریق پروژه محوری را انتخاب می کنند باید به نگارش پایان نامه بپردازند.

در پاسخ به این سوال که پایان نامه چیست و چگونه نگارش می شود ؟ باید گفت پایان نامه پروژه ای تحقیقی بوده که معمولا تعداد صفحات آن بالای 80 صفحه است و در آن جزئیات عملکرد دانشجو برای پاسخگویی به سوال پژوهش خود توضیح داده شده است. البته پس از نگارش و تایید آن می توان به استخراج کتاب از پایان نامه نیز پرداخت.

پایان نامه ها در دو دسته کمی و کیفی تهیه می شوند. منظور از پایان نامه های کمی آن دسته از تحقیقاتی است که در آن برای رسیدن به یافته ها از فرمول های آماری و اعداد و ارقام استفاده شده، اما پایان نامه های کیفی به گونه تحلیلی بوده و نظر شخص نویسنده در آن اثر گذار است.

تهیه پایان نامه به گونه ای نیست که بگوییم دانشجو می تواند تمامی روند انجام آن را در ترم آخر خود انجام دهد. بلکه مشخص شدن عنوان، تایید پروپوزال که معمولا شامل 8 صفحه توضیح در خصوص روند کار دانشجو هست، زمان بر بوده و بر اساس تجربیات از ترم دوم کارشناسی ارشد به پیشنهاد دانشگاه، آغاز به کار نگارش پایان نامه رقم می خورد.

در انتهای ترم چهارم، دانشجو باید از پروژه تحقیقاتی خود دفاع کند. البته برخی از دانشجویان هستند که به دلایل مختلف موفق به دفاع پایان نامه در ترم چهارم نشده و درخواست تمدید سنوات ترم پنجم را ارائه می دهند. تحصیل در ترم پنجم کارشناسی ارشد برای دانشجویان روزانه رایگان بوده و سایر دانشگاه های غیر روزانه نیز بر اساس شهریه ثابت و شهریه ای که برای اخذ واحد پایان نامه تعیین کرده اند، به دریافت هزینه ترم پنجم ارشد می پردازند.

در انتهای ترم پنجم اگر دانشجو باز هم موفق به دفاع نشد باید در سنوات ترم ششم کارشناسی ارشد ثبت نام کند. این ترم دارای هزینه بوده و حتی دانشجویان دوره های روزانه نیز موظف به پرداخت شهریه آن می باشند. میزان این شهریه معادل شهریه شبانه کارشناسی ارشد خواهد بود. سنوات ترم ششم آخرین مهلتی است که به دانشجو برای دفاع به پایان نامه داده می شود و پس از آن اگر دانشجو دفاع نکند دچار مشکلاتی از قبیل مردودی خواهد شد که به مراتب برای حل آن باید آن باید اقداماتی را انجام دهد.